Kiến thức chung

Hướng dẫn cách làm bài tập chia thừa kế (cập nhật 2023)

Bài tập chia thừa kế là một trong những bài tập phổ biến và thường gặp nhất đối với sinh viên luật. Dưới đây là hướng dẫn cách làm bài tập chia thừa kế đơn giản nhất:

>>> Xem thêm:

Bước 1: Xác định Bộ luật dân sự áp dụng.

– Nếu đề cho sẵn các chỉ định: Dựa vào quy định pháp luật HIỆN HÀNH => áp dụng Bộ luật dân sự 2015

– Nếu đề không cho sẵn chỉ định, thì xem khoảng thời gian yêu cầu khởi kiện vào lúc nào để xác định Bộ luật dân sự phù hợp:

Lưu ý: + Bộ luật dân sự 2005: Có hiệu lực kể từ ngày 01.01.2006.

 + Bộ luật dân sự 2015: Có hiệu lực kể từ ngày 01.01.2017.

Ví dụ: Khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế: vào ngày 2.4.2016 => Bộ luật dân sự 2015

Chưa có hiệu lực, áp dụng Bộ luật dân sự 2005 vì lúc này Bộ luật dân sự 2005 đang có hiệu lực.

Bước 2: Xác định thời điểm mở thừa kế.

Ví dụ: Ông A chết vào/2018 có để lại di sản thừa kế là 100 triệu đồng cho 03 người con là C, D và E.

Xác định thời điểm mở thừa kế?

Căn cứ Khoản 1 Điều 611 Bộ luật dân sự 2015 là vào/2018.

Bước 3: Xác định di sản thừa kế

– Căn cứ vào Điều 612 “Di sản”Bộ luật dân sự 2015, Di sản là tài sản chung của người chết với người khác và tài sản riêng của người chết” Theo tình huống trên thì tài sản chung của… và… là…… ; Bên cạnh đó…… còn có….. tài sản riêng.

– Căn cứ vào Khoản 2 Điều 66 Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì tài sản chung giữa vợ và chồng dựa theo nguyên tắc chia đôi. Theo đó tài sản….. của…..và….. sẽ chia đôi và mỗi người sẽ nhận được là……..

Kết luận: Như vậy di sản thừa kế của…… để lại là…..

Bước 4: Xác định trường hợp thừa kế.

4.1 Trường hợp thừa kế theo di chúc.

Vì……chết có để lại di chúc hợp pháp, do đó căn cứ vào Điều 624, 630 Bộ luật dân sự 2015 thì di sản của …… sẽ được chia theo di chúc.

4.2 Trường hợp thừa kế theo pháp luật.

Vì ….. chết không để lại di chúc do đó căn cứ theo quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thì di sản thừa kế của ông A sẽ được chia theo pháp luật.

Bước 5: Giải quyết từ bước 4

5.1 Trường hợp thừa kế theo di chúc.

– Theo di chúc …… có để lại cho …. Là “……..” tức là…..sẽ được hưởng di sản thừa kế từ…… là…….;

– Số di sản thừa kế còn lại là…… vì….. không định đoạt trong di chúc, do vậy theo quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thì di sản còn lại sẽ chia theo pháp luật, Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 thì những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất là: ……. Và theo quy định tại Khoản 2 Điều 650 thì những người này sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau, tức là….….. sẽ hưởng phần di sản bằng nhau là……. (Nếu đề không có phần này thì bỏ qua phần này)

– Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 644 Bộ luật dân sự 2015 thì xét thấy trong trường hợp trên…….. là những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc, theo đó …….vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật ngay từ ban đầu.

Giả sử di sản trên của ……. được chia theo pháp luật ngay từ ban đầu, theo đó …………sẽ thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản bằng nhau là ……

 căn cứ điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 651)

Như vậy ……sẽ được hưởng 2/3 suất của 1 người thừa kế theo pháp luật, tức là ……sẽ được hưởng mỗi người là …..triệu.

Vì số di sản …..nhận được mỗi người mới chỉ ….triệu chưa đủ 2/3 suất thừa kế theo pháp luật. Do đó ….sẽ trích ra là ……để đảm bảo 2/3 suất thừa kế theo pháp luật .

Như vậy …..sẽ trích ra cho …..mỗi người là …..

(Nếu đề không có phần này thì bỏ qua phần này)

5.2 Trường hợp thừa kế theo pháp luật.

– Căn cứ tại điểm a Khoản 1 Điều 651 thì người được hưởng di sản thừa kế của ….. thuộc ở hàng thừa kế thứ nhất là: ………….

Những người thuộc cùng hàng thừa kế sẽ hưởng suất bằng nhau theo quy định tại Khoản 2 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015. Như vậy có 04 suất thừa kế và 04 suất thừa kế này được chia bằng nhau, tức mỗi người sẽ được hưởng là …… từ di sản thừa kế của …..

– Vì….. chết trước (cùng thời điểm) với…., nên căn cứ theo Điều 652 “Thừa kế thế vị”…………….., theo đó con của ….. là …… sẽ được hưởng suất thừa kế mà ….. sẽ nhận, theo đó….. mỗi người sẽ được hưởng suất thừa kế thế vị từ…. là…….

Bước 6: Kết luận.

Tổng số tiền thừa kế mà mỗi người được hưởng từ di sản ông …. để lại là: (Nêu lần lượt mỗi người)

BÀI TẬP MINH HỌA

Ông A và bà B kết hôn hợp pháp, có 03 người con chung là C, D và E đều đã thành niên và có công việc ổn định./2012 Ông A chết không để lại di chúc.

Biết rằng tài sản chung giữa A và B là 1,2 tỷ đồng.

Căn cứ vào Bộ luật dân sự hiện hành, hãy chia di sản thừa kế trong trường hợp những người thừa kế khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của A .

Hướng dẫn:

Bước 1: Xác định Bộ luật dân sự áp dụng.

Vì đề bài cho sẵn từ khóa là “Căn cứ vào Bộ luật dân sự hiện hành” do đó chúng ta sẽ áp dụng Bộ luật dân sự 2015 để giải quyết.

Bước 2: Xác định thời điểm mở thừa kế.

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 611 BDS 2015 thì thời điểm mở thừa kế là thời điểm mà người có di sản để lại đã “chết” như vậy trường hợp này thời điểm mở thừa kế của Ông A: Vào/2012.

Bước 3: Xác định di sản.

Theo quy định Điều 612 Di sản là tài sản chung giữa người chết với người khác hoặc tài sản riêng của người chết để lại.

Đồng thời căn cứ khoản 2 Điều 66 LHôn nhân và Gia đình 2014 thì tài sản chung giữa vợ và chồng thì sẽ dựa theo nguyên tắc chia đôi.

Trong trường hợp này tài sản chung giữa ông A và bà B là 1,2 tỷ. Như vậy tài sản riêng mỗi người sẽ là 600 triệu.

 Như vậy, di sản thừa kế của ông A để lại là 600 triệu

Bước 4: Xác định trường hợp thừa kế.

Trường hợp ông A chết không để lại di chúc do đó căn cứ điểm a khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thì di sản thừa kế của ông A sẽ được chia theo pháp luật.

Bước 5: Giải quyết từ bước 4 (theo pháp luật.)

 Xác định người thừa kế và suất thừa kế .

Căn cứ tại điểm a Khoản 1 Điều 651 Thì người được hưởng di sản thừa kế của ông A thuộc ở hàng thừa kế thứ nhất là: Vợ và con đẻ của A tức là B, C, D và E .

Những người thuộc cùng hàng thừa kế sẽ hưởng suất bằng nhau theo quy định tại Khoản 2 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015. Như vậy có 04 suất thừa kế và 04 suất thừa kế này được chia bằng nhau. (Lấy di sản thừa kế (được xác định ở bước 3 chia cho 4 suất, ) tức mỗi người sẽ được hưởng là 150tr triệu từ di sản thừa kế của ông A.

Bước 6: Kết luận.

Tổng số tiền thừa kế mà mỗi người được hưởng từ di sản ông A để lại là:

+ Bà B: 150 triệu, ngoài ra bà B còn có 600 triệu tài sản riêng.

+ C: 150 triệu

+ D: 150 triệu

+ E: 150 triệu

Lưu ý: Các em linh động tùy theo mỗi trường hợp mà có thể áp dụng, các bước phải đảm bảo chia di sản thừa kế Di chúc => Pháp luật =>Tính 2/3 suất thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Điều 644 Bộ luật dân sự 2015.

Nguồn: Trần Văn Từ – SV HUL

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *